17–19 February 2012
Press viewing 16 February.
Opening hours: Fri 11am–10pm, Sat 11am–8pm, Sun 11am–6pm.

Kulturhuset, located in the city centre of Stockholm.
3rd and 5th floor

Exhibition: Hundreds of artists, 79 artist-run galleries and similar artists’ initiatives from 30 countries.
The programme includes the seminar series TALKS, the performance stage RED SPOT, network meetings and much more.

Official Facebook event: http://www.facebook.com/events/367610426587792/

More photos can be found here: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.308359452509763.84194.260496757296033&type=3

Toespraak op uitnodiging van The Livingrooms in De Appel tijdens museum nacht 2011:

Ongeveer een jaar geleden werd ik geconfronteerd met de politieke aspecten van mijn rol als kunstenaar in de samenleving.

Sinds mijn afstuderen van de kunstacademie had ik een typische kunstenaars carrière doorlopen. Ik werkte in mijn atelier, ik exposeerde regelmatig in binnen en buitenland, ik verkocht werk via de galerie waarmee ik samenwerkte. Ik had een paar beurzen ontvangen, die mij in staat stelde om mij volledig op mijn werk te kunnen focussen, en af en toe met mijn dochter naar de Efteling te kunnen gaan.

Ik voelde mij trots als ik een beurs ontving. Ik maakte deel uit van een samenleving die kunst belangrijk vond. Zo belangrijk zelfs, dat men er geld voor over had om aan kunstenaars te geven om kunst te kunnen maken.

Zoals gezegd, ongeveer een jaar geleden werd het mij duidelijk, dat er iets veranderd was in de samenleving. Er werd nu anders over de kunst, en voornamelijk de kunstenaar, gesproken. Ineens was ik een linkse hobbyist, een subsidie-slurper en een parasiet geworden.

Ik schrok ervan, wat was er nou precies gebeurt? -en hoe moest ik mij tot deze nieuwe, ‘frisse’ wind verhouden? Eerst keek ik afwachtend om mij heen. Ik ging ervan uit dat iemand zou opstaan, iemand met gezag, iemand die anderen kon uitleggen, dat kunst nu eenmaal belangrijk is omdat het andere vormen van waarde laat zien dan de financiële – iemand die dat rustig en met overtuiging kon uitleggen, zoals een volwassen ruziënde kinderen iets uitlegt.

Maar er ging niemand opstaan. Er was kennelijk geen enkele volwassene te bekennen, die de waarde van de kunst kon uitleggen. Ik besefte toen, dat ik te afhankelijk was geworden van anderen, die de strijd voor de kunst en de kunstenaar voor mij moesten voeren, en dat ik zelf op moest gaan staan, en proberen uit te leggen waarom kunst zo belangrijk is.

Dit was problematisch omdat ik mij in mijn werk niet bezighoud met politiek, en omdat ik van mening ben dat kunst ver boven, of buiten, de politiek en de waan van de dag staat. Het is mijn oprechte geloof dat het aan de politiek is om zich te laten inspireren door de kunst, en niet andersom. En dat dat juist de rol is van de kunst in de samenleving: inspiratie bieden aan de maatschappij; de burgers, de politiek, de filosofie, het onderwijs etc.

Dus wat doe je dan als kunstenaar, als de waarde en de rol van de kunst in de maatschappij in twijfel wordt gebracht. Welke middelen heb je dan om de kunst te verdedigen?

Sommige kunstenaars gaan op de barricades staan, lopen voorop in demonstraties, bedenken en uitvoeren acties en kunstwerken, die zich direct verhouden tot actuele ontwikkelingen. De kunstenaar als activist, of revolutionair.
Andere kunstenaars zeggen dat het enige politieke statement, die je als kunstenaar hoeft te maken is hard doorwerken in je atelier. Dat dat op zich zelf al een gebaar is tegen welke establishment ook, omdat de kunstenaar zodoende laat zien ‘dat het ook anders kan’. De kunstenaar als een intellectuele voorbeeld – bijna een heilige.

Ik bevond mij in een dilemma tussen die twee uitersten. Ja, ik wilde iets doen als reactie op de politieke ontwikkelingen, maar nee, ik wilde geen politieke kunst gaan maken.

Op uitnodiging van een vriendin, ging ik met een aantal gelijkgezinde collega’s gesprekken voeren over wat we zouden kunnen doen, en hoe. Onze eerste bijeenkomsten waren een beetje onwennig. Het voelde alsof we iets verboden aan het doen waren. Tegelijkertijd, was het een verademing om over deze onderwerpen te spreken, en te merken dat we allen dezelfde bezorgdheid en angst deelden. We voelden ons door die gesprekken gesterkt en besloten dat wij iets moesten gaan doen. Dat wij ons daartoe verplicht voelden, al was het maar om ons gevoel van machteloosheid te overwinnen.

We besloten niet onze kunst in te zetten, maar onze vaardigheden als kunstenaars. Dit bood een oplossing voor mijn dilemma; ik hoefde geen politiek geëngageerde kunst te maken, maar kon wel mijn opgebouwde kennis en vaardigheden inzetten.

We wilden vanuit de gevoeligheid en het intellect van de kunstenaar iets zeggen, dat over meer dan de kunst alleen ging. We wilden vooral laten zien dat er wel degelijk anders over kunst werd nagedacht dan de media meestal liet zien. En we wilden onze medekunstenaars en kunstliefhebbers een podium bieden om hun verhaal te vertellen. Niet het verhaal van de politicus, de econoom of de filosoof over kunst, maar het verhaal van de kunstenaar over kunst en samenleving in zijn of haar eigen woorden.

Samen hebben wij Platform Re-set opgericht. Een initiatief die een platform biedt voor kunstenaars en anderen die zich geroepen voelen iets te doen. Onze eerste manifestaties gingen over de zichtbaarheid van de vragen en twijfels, de angst en de woede, die wij als kunstenaars voelen – maar die ook gedeeld wordt door vele anderen.
Hoe maak je een vraag zichtbaar zonder er een dogmatische stelling van te maken? Hoe laat je zien dat verontwaardigde opiniestukken en opgehitste politieke statements uiteindelijk over het lot van mensen gaan? Hoe kun je beeldvorming beïnvloeden? En hoe bereik je je medemensen?

We begonnen met de ‘Punctuation Walks’. Kleine, haast lullige, ‘demonstraties’ met grote leestekens. De laagdrempeligheid en het mooie beeld van die wandelingen beviel ons. Mensen kwamen op ons af met vragen. Een van de vaakst gehoorde opmerkingen tijdens de wandelingen was ‘ja, zo heb ik ook wat vragen’, waarop het makkelijk was een gesprek aan te gaan, en degene aanmoedigen om vooral zijn vragen te stellen. Het waren kleine overwinningen, maar het voelde goed – het gevoel van onmacht werd steeds kleiner.

Die vragen en overwegingen die ik net met u gedeeld heb, zijn natuurlijk niet alleen belangrijke vragen voor kunstenaars. Uiteindelijk gaat het om actief burgerschaap. Het mooie daarvan is natuurlijk dat het dan niet alleen voor kunstenaars is weggelegd om over na te denken en te handelen – iedereen kan meedoen. Dus ook u, dames en heren. En daarom wil ik afsluitend een paar vragen stellen aan u:

Ziet u in de huidige samenleving uw eigen waarden, idealen en dromen weerspiegelt?
- Zo niet, doet u daar iets aan?

Rune Peitersen

A video installation with works of Mark Jeffery, Judd Morrissey and Rune Peitersen

Installation view - from left to right: Rune Peitersen, Judd Morrissey, Mark Jefferey

Installation view - Rune Peitersen

Installation view - from left to right: Rune Peitersen, Judd Morrissey, Mark Jefferey

Mutualisms: September 9 – September 25, 2011
at Co-Prosperity Sphere, 3219-21 South Morgan Street
Opening: Friday September 9, 6- 10 pm

‘Mutualisms’ is a collaborative curatorial project organized by Lise Haller Baggesen and Kirsten Leenaars, exploring the ways in which networks of friendship and artistic collaboration can be used as a model for curating. ‘Mutualisms’ is looking into artistic strategies for finding hospitality and exchange in the context of contemporary art practices as well our own social domain.

Eight Dutch and eight American artists/artist duos were paired and worked together to create a collaborative presentation of their works. Iris Kensmil & Carol Jackson, Rune Peitersen & Mark Jeffery &/Judd Morrissey, Marjolijn Dijkman & Lora Lode/Kevin Kaempf, Jonas Ohlsson & Selina Trepp, Magnus Monfeldt & Harold Mendez, Maurice Bogaert &Trevor Gainer, Caroline Stikker/Philippine Hoegen & Aron Gent and Saskia Janssen/George Korsmit & Adelheid Mers.

Mutualisms Symposium

Sunday September 1-5 pm at Co-Prosperity Sphere

A conversation with the participating Mutualisms artists will be followed by a panel discussion on ‘art and reciprocity’ moderated by Dutch art critic Erik Hagoort and Chicago based writer Caroline Picard.

Art & Reciprocity

In general reciprocity is valued positively, and so in contemporary art. Reciprocity has become a buzzword, especially since the rise of interactive art practices, in which the public in one way or another is invited to participate. The appreciation of reciprocity has challenged the conventional distance and hierarchy between art, artists and the public. It has also triggered collaboration among artists. Yet, if reciprocity becomes normative, we may start to feel uneasy. Expectations for ‘something in return’ can restrict freedom and autonomy. In the arts a strong tradition has opposed reciprocity; art’s autonomy should prevail above exchange. So, the question is: what about art and reciprocity?

Panel to be announced on our blogs at a later date.

Mutualisms blog: http://mutualisms.wordpress.com/

Art & Reciprocity blog: http://artandreciprocity.wordpress.com/

For info and opening times: lise@baggesen.org and kirstenleenaars@hotmail.com

‘Mutualisms’ is supported, in part, by public funds from the Netherlands Cultural Services, the Mondriaan Foundation and the Propeller Fund.

- kunst is leven
- is civilisatie
- is burgerschap
- is toekomst
- is menselijk/humaan
- is moraal/waarden etc. …”

Fragment uit een langere discussie over de rol van kunst in de maatschappij. Het volgende is een deel van mijn reactie daarop.

Het moet duidelijk zijn dat het volgende geen poging is om kunst opnieuw te definiëren of een wetenschappelijke tekst te schrijven. Het is een aanzet tot een zoektocht naar een ‘common denominator’, die representatief en herkenbaar is, maar ook geen afbreuk doet aan de kunst.

Eerst kwam de mens, daarna de kunst en, als laatste van die drie, de maatschappij. Wat de kunst dan ook mogen zijn, het is geen ‘diender’ van welke maatschappijvorm dan ook; individuele kunstwerken, stromingen, kunstenaars etc. kunnen dat wel (tijdelijk) zijn, maar ‘de kunst’ niet. Als we de noodzaak van kunst ten opzichte van, of in een maatschappij willen verklaren, moeten we niet van binnenuit een bepaalde maatschappijvorm beginnen, maar juist nog verder naar achteren stappen en kijken naar hoe kunst heeft gefunctioneerd in allerlei maatschappijvormen. Dit betekent ook dat wij geen waarden of begrippen moeten gaan hanteren die maatschappij-gebonden (functioneel of wenzelijk) zijn, maar eerder zoeken naar begrippen die de kunst eigen zijn.

In het citaat bovenaan staan een aantal voorstellen van wat kunst zou kunnen zijn. Wat gelijk opvalt is dat als je de stelling omkeert je in de problemen belandt: Kunst is leven, ok, maar: Leven is kunst, Civilisatie is kunst, Toekomst is kunst, Burgerschap is kunst, Moraal is kunst (!)? De kunst wordt teniet gedaan. We kunnen kunst niet zomaar equivalent maken aan een begrip dat afkomstig is van binnen de maatschappij, of een begrip dat zo groot is dat het zinloos wordt (Leven, Toekomst etc). Ik zou ook geen kunst willen die Burgerschap of Moraal voorstaat – ik heb liever kunst die ongehoorzaam en rebels is. En voor vele kunstenaars in de geschiedenis is kunst de dood geweest – kunst maken of liefhebben is zeker geen garantie voor een lang leven of rooskleurige toekomst. Kunst is dus niet ‘goed’. Kunst kan zulke absolute waarden juist helpen ontmaskeren of relativeren.

Kunst wordt uit inspiratie geboren. Wat dat is, en hoe dat komt durf ik niet zeggen, alleen weet ik dat het zo is. Er komt ook kennis, nieuwsgierigheid en andere aspecten bij kijken, maar zonder inspiratie, iets van ‘buiten’ de bewustzijn van de kunstenaar zelf, wordt een kunstwerk hooguit middelmatig. We kennen ze wel (en maken ze soms), ze ‘kloppen’ wel maar ze doen ons niets. Maar een geïnspireerd kunstwerk daarentegen kan de wereld van de beschouwer helpen veranderen. Het is die inspiratie dat het kunstwerk doorgeeft aan de beschouwer. De beschouwer kan zich hierdoor laten inspireren tot gewelddadige acties, filosofische overpeinzingen, maatschappelijke reflectie etc. Het is niet de kunst of het kunstwerk an sich die ‘een spiegel voorhoudt’, het is de beschouwer die geïnspireerd raakt door het werk en reageert op die inspiratie door ‘een spiegel voor te houden’. Een installatie van Thomas Hirschoorn, een ruiterbeeld van Napoleon of een buffel in een grot zijn allemaal dragers van inspiratie, als we ons openstellen kunnen we er zelf door geïnspireerd raken. Dat betekent ook dat we de kunstwerken niet hoeven te ‘begrijpen’. Een kunstwerk kan tot een zekere hoogte begrepen worden, maar belangrijker nog is dat we erop reageren. Kunst is actief, en dwingt actie (bijv. reflectie) af bij de toeschouwer.

Mijn stelling is dat we kunst nodig hebben als mens en maatschappij, omdat kunst iets doet eerder dan dat het iets is. De rol van kunst in de maatschappij is: Kunst inspireert.

Kunst inspireert de maatschappijcriticus, de politicus, de wetenschapper, het schoolkind, de ontwerper, de filosoof etc. tot actie, reflectie, inzicht etc.

Zoals inspiratie vitaal is voor de kunstenaar, zo ook de kunst in de maatschappij omdat zij inspiratie biedt aan de beschouwers en via hen aan de maatschappij. Zonder die inspiratie stagneert de maatschappij, elke maatschappijvorm, daar zijn de voorbeelden van legio.

The retinal image is an image in a mathematical sense; it is a projection or a mapping. The retinal image is not an image in the sense of picture – or, if it is, this is entirely accidental. How it looks, or how it reads, plays no role in its performance of its neuropsychological job description. Once we appreciate that the retinal image isn’t something that we see, we lose a grip even on what it means to say that it’s upside down. Upside-down, one must ask relative to the tasks faced by the nervous system?
[…] Again, we don’t experience the retinal image; we don’t experience any image, in that sense. We experience the world.

Alva Noë, Out of our heads. Why you are not your brain, and other lessons from
the biology of consciousness, 2009

At Ellen de Bruijne Projects, the 3rd and final installment of Rune Peitersen’s project, Saccadic Sightings will be on view. Last year’s presentation was focused on the relation between art and science, and the position of these two disciplines in relation to our ideas on the perception of reality. This year, Rune Peitersen, goes back to his initial question it all started from: What do we see, when we look at something.

In Saccadic Sightings this question is investigated already in a very strict way. But Peitersen is also interested in going beyond, to the question of: how do we create an opinion, how do we create meaning?
To further investigate different ways of approaching these questions, Peitersen invited a number of artists on 21st of July to reflect on what it is or means to “see”.

It will be an evening of fascinating, touching, rational, inspiring presentations, musings and performances in which questions will be raised – and possibly answered – about how artists look at and see the world, and how they use this process in their work.

Invited artists: Gwenneth Boelens, Katrin Korfmann, Roland Schimmel, Martijn Schuppers, Rein Jelle Terpstra en Ruth Verraes.

Opening: 16 July 17:00 – 19:00 hrs
Exhibition: 16 July – 20 Augustus
During this summer show, the gallery will have special opening times:
Thursday to Saturday 11:00 – 18:00 hrs
Special event: 21 July doors open: 19:30 hrs. Starts at 20:00 hrs. sharp!

Saccadic Sightings is sponsored by Fonds BKvB, Stephen Oliver Associates and The Arts & Genomics Institute

Installation view: Looking at Seeing: Lightmast, Looking at Seeing: Tree, Manifest Gaze: Sky, Manifest Gaze: Path

Looking at Seeing: Lightmast (detail)

Looking at Seeing: Tree (detail), 2011

Installation view: Homunculus 11_35, Homunculus 02_02, Homunculus 02_01

Installation view: Manifest Gaze: Path, Looking at Seeing: Lightmast, Looking at Seeing: Tree

Installation view: Looking at Seeing: Tree, Manifest Gaze: Path, Manifest Gaze: Sky

Rune Peitersen, A Tree in the Forest: Ophelia 02, 2011

Rune Peitersen, Observer Effect: A Tree in the Forest, 2011

Installation view: Video installation Looking Out, Observer Effect: A Tree in the Forest

Rune Peitersen, Homunculus 02_01, 2011

Rune Peitersen, Homunculus 02_02, 2011

Rune Peitersen, Homunculus 11_35, 2011

Rune Peitersen, Manifest Gaze: Sky, 2011

Rune Peitersen, Looking at Seeing: Lightmast, 2011

Rune Peitersen, Looking at Seeing: Tree, 2011

Rune Peitersen, Observer Effect: A Tree in the Forest (detail), 2011

Rune Peitersen, Observer Effect: A Tree in the Forest (detail), 2011